Bài giảng Sinh học phân tử - Chương: Sao chép ADN - Nguyễn Thị Ngọc Yến

Đại cương
 ADN hay ARN (virus) l{ nơi cất giữ thông tin di
truyền
 Tế b{o ph}n chia, ADN phải được sao chép để
đảm bảo thông tin di truyền được chuyển cho tế
bào con
 Sự thay đổi trình tự ADN = đột biến: l{m hư hại
hay chết tế b{o hoặc di truyền cho thế hệ sau
ADN
Mô hình Watson-Crick (1953), 1 đv cấu trúc ADN:
 Hai chuỗi polynucleotid xoắn quanh 1 trục theo
hướng ngược nhau, liên kết hydro 
pdf 38 trang thiennv 09/11/2022 1740
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Sinh học phân tử - Chương: Sao chép ADN - Nguyễn Thị Ngọc Yến", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên.

File đính kèm:

  • pdfbai_giang_sinh_hoc_phan_tu_chuong_sao_chep_adn_nguyen_thi_ng.pdf

Nội dung text: Bài giảng Sinh học phân tử - Chương: Sao chép ADN - Nguyễn Thị Ngọc Yến

  1. ADN polymerase Có 2 chức năng: . Hoạt tính polymerase: kéo d{i mạch ADN đang tổng hợp theo hướng 5’ 3’ bằng c|ch xúc t|c th{nh lập nối phosphodiester . Hoạt tính exonuclease: sửa chữa
  2. ADN polymerase Tế b{o nh}n nguyên thủy có 3 loại I, II, III . ADN polymerase III: hoạt tính polymerase . ADN polymerase I: hoạt tính exonuclease . 3’ 5’ exonuclease: sửa chữa . 5’ 3’ exonuclease: loại mồi Tế b{o nh}n thật có 5 loại α, β, γ, δ, ε . ADN polymerase α,γ,δ,ε: hoạt tính polymerase . ADN polymerase β: sửa chữa
  3. Các bước sao chép 1. Tạo chạc ba sao chép 2. Sao chép liên tục ở sợi sớm 3. Sao chép không liên tục ở sợi muộn 4. Kết thúc sao chép
  4. Sao chép ở E. coli Tạo chạc ba sao chép . Chạc ba sao chép = bong bóng, chỗ phình khởi đầu sao chép . Tại điểm Ori: vị trí gi{u A-T (254 cặp base) . Protein SSB: giữ sợi đơn không chập lại . Helicase: t|ch mạch
  5. Sao chép ở E. coli Sao chép ở sợi sớm . Sợi sớm: sợi con bổ sung với mạch khuôn (ADN khuôn 3’ 5’) . Sao chép liên tục theo hướng 5’ 3’ . ADN polymerase III: gắn v{o mạch khuôn (3’ 5’), lắp nucleotid bổ sung v{ kéo d{i mạch
  6. Sao chép ở E. coli Sao chép ở sợi muộn . Sợi muộn: sợi con bổ sung với mạch khuôn ADN 5’ 3’ . Sao chép theo hướng 5’ 3’: sao chép ko liên tục tạo c|c đoạn Okazaki 1000-2000 nu . ARN primase gắn v{o điểm khởi đầu của sợi gốc 3’ 5’ để tổng hợp mồi
  7. Sao chép ở E. coli Sao chép ở sợi muộn . ADN polymerase III gắn v{o v{ kéo d{i mồi theo hướng 5’ 3’ bằng c|ch gắn c|c nucleotid mới theo nguyên tắc bổ sung tạo c|c đoạn Okazaki (1000-2000 nu) . ADN polymerase I cắt bỏ mồi, lấp đầy c|c nucleotid ADN v{o chỗ trống . Ligase nối c|c đoạn Okazaki lại
  8. Sao chép ở E. coli
  9. Sao chép ở E. coli Kết thúc sao chép – Cấu trúc theta . Sự sao chép ADN theo 2 chiều cùng một lúc tạo cấu trúc siêu xoắn phía trước chạc ba . Kết thúc sao chép: 2 sợi ADN con lồng nhau
  10. Sao chép ở E. coli Kết thúc sao chép – Cấu trúc theta
  11. Sao chép ở E. coli Kết thúc sao chép – Cấu trúc theta . Khắc phục siêu xoắn Topoisomerase I
  12. Sao chép ở E. coli Cơ chế hoạt động của Topoisomerase I
  13. Sao chép ở E. coli Cơ chế hoạt động của Topoisomerase I
  14. Sao chép ở E. coli Kết thúc sao chép – Cấu trúc theta . Khắc phục siêu xoắn Topoisomerase II
  15. Sao chép ở E. coli Kết thúc sao chép – Cấu trúc theta . Khắc phục vòng lồng nhau Topoisomerase II
  16. Sao chép ở TB nhân thật . Cơ chế tương tự Tb nh}n nguyên thủy . Tốc độ di chuyển của ADN polymerase chậm: ADN đóng cuộn trong NST v{ d{i hơn . Tốc độ sao chép nhanh: lượng lớn enzym v{ replicon (đơn vị sao chép) . Okazaki 40 – 300 base
  17. Sao chép ở TB nhân thật Nhiều replicon/ sao chép ruồi giấm
  18. Sao chép ở TB nhân thật Nhiều replicon/ sao chép ruồi giấm ADN sợi đôi dài 30kb có 7 vòng tái bản
  19. Sao chép ở virus và phage 1. ADN dạng thẳng a. Phage T7: th{nh lập phức nối b. Phage λ: vòng hóa bộ gen nhờ trình tự cos 2. ADN dạng vòng a. Kiểu theta cho ADN mới ở dạng vòng b. Kiểu lăn vòng cho ADN mới ở dạng thẳng
  20. Sao chép ADN dạng thẳng Vấn đề: bộ gen virus bị ngắn sau mỗi lần sao chép do hủy mồi 5’ 3’ 5’ 3’ 3’ 5’ 3’ 5’
  21. 5’ 3’ 5’ 3’ 3’ 5’ 3’ 5’ 5’ 3’ 3’ 5’ 5’ 3’ 3’ 5’ 5’ 3’ 5’ 3’ 3’ 5’ 3’ 5’ 5’ 3’ 5’ 3’ 3’ 5’ 3’ 5’
  22. Sao chép ADN dạng thẳng Phage λ: vòng hóa bộ gen nhờ trình tự cos
  23. Sao chép ADN vòng Kiểu theta
  24. Sao chép ADN vòng Kiểu lăn vòng
  25. Quá trình sửa sai Sửa sai trong sao chép . TB nh}n nguyên thủy: ADN polymerase I v{ III . Exonuclease 5’ 3’ . Exonuclease 3’ 5’ . TB nh}n thật: exonuclease ở polymerase δ v{ ε Sửa sai khi không sao chép . Enzym đặc hiệu: khoảng 50 enzym chuyên biệt ph|t hiện v{ sửa sai hỏng trên ADN